Жаңалықтар

1) Баламалы энергия көздері – панацея емес

23 қаңтар 2014 ж.

Еске ала кетерлік жағдай Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев өткен жылғы «Қазақстан – 2050 стратегиясы» Жолдауында – жаңа саяси курс 2050 жылы әлемдегі барлық тұтынушылардың жартысы БЭК қолдана отырып, энергия түрлендіретіндігін айтқан болатын. Ол кезде Елбасы 2050 жылға қарай дәстүрлі энергетикамен  «Жасыл» энергетиканың ара-қатынасы бір-бір болатындығына назар аударған еді. «Көмірсутегі шикізатының нарығында ірі ойыншы болып қала отырып, біз энергияның баламалы түрлерін өндіруді дамытуға, күнмен желдің энергиясын пайдалынатын технологияларды белсенді енгізуге тиіспіз. Бұл үшін бізде барлық мүмкіндіктер бар. 2050 жылғы қарай елде энергияның баламалы және жаңартылатын түрлерін қосылғандығы барлық энергия тұтынудың кем дегенде тең жартысы келуге тиіс» - деген болатын Елбасы. Жыһандық энергетикалық қауіпсіздік сұраққа ХХІ ғасырдың жаһандық шақыруға бесінші глобалді сапада белгілеп, алтыншысы планетарлық масштабтың шақырумен табиғи ресурстардың сарқылуы атады.

Бүгін де елдегі көмір өнеркәсібі Қазақстанда өндірілетін  электрэнергиясын 74 пайызын өңдеуді қамтамасыз етеді. 2030 жылы көмір электро станциясындағы энергия үлестің 75 пайызын құрайтын болады. Сонымен қатар, көмір саласындағы инвестицияның жалпы көлемі алдағы он жылдықта 614 миллиард тенгені құрайтын болады.

Индустрия және жаңа технологиялар министрлігі БЭК қолдану аясында 2030 жылы осындай энергиядағы жалпы энергия тұтыну көлемі 10 пайызға жеткізілетіндігін көрсетті. 2010-2015  жылғы индустриалды – инновацияның дамудың мемлекеттік бағдарламасының мақсаты индикаторларына сәйкес жалпы энергия өндірісі көлеміндегі баламалы энергия көздерінің үлесі бір пайыздан аспауы тиіс, 2015 жылы осы көздер есебінен 1 млрд кВт*сағ өндіру жоспарланып отыр. Салыстырмалы түрде 2009 жылы Қазақстанда 78,8 млрд кВт*сағ электр энергия өндірілген болатын.

Әр-түрлі бағалаулар бойынша Қазақстанда бұл энергия ресурстарын потенцияалы өте маңызды және жылына бір триллион кВт*сағ құрайды. Барлық  БЭК  Алматының энергияның өзіндік құны олардың активті өсуіне басты кедергі болады. Осы жағдайға байланысты елде БЭК жобаларды ұйымдастыруға мемлекет  субсидиялармен әртүрлі мемлекеттік қолдауларға сәйкес БЭК дамытуға бағытталған арнайы заңдар қабылдауда. Биылғы жылы Елбасы Еуро-Кеңестіктің (ЕК) ірі ондық компаниясының атақты  «Жасыл» экономикаы концепциясы бойынша ЕК қабылданған  энерго-стратегиясына қарсы шыққанына басты назар аударды «Евро-Кеңестіктің энерго стратегияны орындаудағы төрт жылдың ішінде 51 гиговатт энергоқуатын жойды. «Жасыл экономика бағдарламасымен жұмыс жасауда олардың қажеттіліктерін ескеруіміз қажет», «деп Нұрсұлтан Назарбаев, ескерте отырып, осыған байланысты Қазақстан энергетикасының дәстүрлі түрде дамитындығын ескертті. Өткен жылдың қараша айында Capgemini консалтинктік компаниясы альтернативті энергетиканы жоғарлату және кәдімгі ЖЭС жабылуы ЕК үшін қалыпты стратегия екендігі туралы баяндама жасады.

Стратегияның дамуында бекітілген баламалы энергетика үлесі 2020 жылы Екі энерго балансын 20 пайызды құрайтын болады. Осы мақстақа жету үшін көптеген елдер қатары өндірістік қуаттағы газ-жылу электростанциялардың жүктемелерін төмендете отырып, альтернативті энергетика жобаларын санын жоғарлату. 2013 жылдың бірінші жартысында Испанияның газ-жылу электростанцияның жүктемелері – 11, Германияда – 21 пайызды құрады. Сонымен қатар, Халықаралық энергетика агенттігінің бағалауы бойынша газ жылу электростанциялары рентабелді болатын минимальді қуат жүктемесінің деңгейі 57 пайызды құрады. Еуропадағы шығынды, 2016 жылы жабылатын газ-жылу электро станциялардың қуаты 130 ГВт құрайды. Бұл европада орнатылған газ ЖЭС жалпы қуатының 60 пайызын құрайды.

Соңғы жылдары энергия қауіпсіздігітің жоғары тәуекелділігін әлемдегі экономикасы дамыған ел – Японияда байқалуда. Қазақстан Елбасының пікірі бойынша ядро энергетикасының даму боашағы туралы ұмытпауымыз қажет екендігін ескертті «Әлемдік даму болашағаында рзан атом энергиясы өсіп келеді: Қазақстан – уран өндіруде әлемдік лидер. Біз АЭС үшін жеке отын өндірісін дамытып, атом станцияларын тұрғызуымыз қажет, - деп Нұрсұлтан Назарбаев атап көрсетіп ЖЭС қалдықтарын тазартатын жаңа технологиялырн өндірісті ашу қажеттілігін атап көрсетті».

«Елдің дамуды «Жасыл» жолына көшуіне Астанадағы алда тұрған ЭКСПО 2017 қуатты серпіліс болуы тиіс. Астанада ғылым мен техниканың үздік әлемдік жетістіктері ұсынылатын болады»,- деп Елбасы атап көрсетіп, көптеген Қазақстандықтар біз қол созып отырған «болашақтың энергиясын» өз көзімен көре алатындығын айтты. Қазақстан қоғамдық транспорттарды жүргізу үшін таза экологиялық отын түрлерін енгізіп, олар үшін сәйкес инфраструктураны және электромобильді енгізу қажет.

 

Астана

         Авторы: Ботагоз Омар

Новое поколение сайттың хабарламасы бойынша


ГЧП
Cuba Cuba Cuba Cuba
Left Arrow
Right Arrow